Sự diệt vong của Layer 2 đang tới?

Sự diệt vong của Layer 2 đang tới?

Trong thế giới blockchain, Ethereum luôn là biểu tượng của đổi mới và khả năng thích nghi. Tuy nhiên, đầu tháng 2/2026, một phát ngôn của Vitalik Buterin đã khiến cộng đồng không khỏi xôn xao. Liệu sự diệt vong của Layer 2 đang diễn ra? Hãy cùng mình phân tích chuyện gì đang diễn ra nhé!

09/02/20265 phút đọc20 lượt xem1 thích
Việt Bách

Việt Bách

@Bachtv

"The original vision of L2s and their role in Ethereum no longer makes sense, and we need a new path."

Câu nói trên mình hiểu là "Tầm nhìn gốc về Layer 2 và vai trò của chúng trong Ethereum không còn ý nghĩa nữa, và chúng ra cần lối đi mới" Tại sao Vitalik lại nói vậy hay ẩn trong đoạn twist trên còn có ý nghĩa sâu xa gì khác?

Bối cảnh: Khi L2 từng là “ngôi sao hy vọng” của Ethereum

Trong nhiều năm, Ethereum đối mặt với một vấn đề cốt lõi: scaling.

  • Phí gas cao
  • Tốc độ xử lý thấp
  • Không thể phục vụ hàng triệu người dùng cùng lúc.
  • Layer 2 (L2) ra đời như một lời giải:

  • Xử lý giao dịch ngoài chuỗi chính (L1)
  • Kế thừa bảo mật từ Ethereum
  • Phí rẻ hơn, tốc độ nhanh hơn
  • Các L2 như Arbitrum, Optimism, Base từng được xem là:

    Những mảnh ghép được thương hiệu hóa (branded shards) của Ethereum.

    Chính Vitalik là người thúc đẩy mạnh mẽ rollup-centric roadmap – chiến lược coi L2 là trung tâm của quá trình mở rộng Ethereum.

    Nhưng bức tranh đó đang thay đổi!

    Tuyên bố của Vitalik: “Tầm nhìn gốc về L2 không còn ý nghĩa”

    Dựa theo đoạn twist trên, ông chỉ ra hai nguyên nhân chính.

    1. L2 phát triển chậm hơn kỳ vọng

    Theo các tiêu chí hiện nay (như trên L2Beat), một L2 “trưởng thành” cần đạt Stage 2:

  • Phân quyền thực sự
  • Proof system hoàn chỉnh
  • Khả năng tương tác tốt với Ethereum
  • Thực tế:

  • Nhiều L2 kẹt ở Stage 1
  • Một số không muốn lên Stage 2
  • Lo ngại rủi ro ZK-EVM
  • Hạn chế kỹ thuật
  • Áp lực từ yêu cầu tuân thủ (compliance)
  • Điều này khiến L2 không còn đúng với hình dung ban đầu là các “mảnh ghép tiêu chuẩn” của Ethereum.

    2. Ethereum L1 đang tự scale rất mạnh

    Song song với sự chậm chạp của L2, Ethereum L1 lại tiến nhanh hơn dự kiến:

  • Phí giao dịch L1 hiện ở mức thấp
  • Dencun (2024) + EIP-4844 giúp data availability rẻ hơn
  • Kế hoạch tăng gas limit mạnh trong 2026
  • TPS toàn hệ sinh thái đạt hơn 3.000 TPS vào 2025
  • Vitalik nhấn mạnh:

    Ethereum L1 không còn cần L2 để ‘thương hiệu hóa shard’ nữa, vì L1 đang tự scale.

    Điều này dẫn tới L2 không còn giữ vị thế “người hùng scaling duy nhất”.

    Vậy: L2 có đang “diệt vong” không?

    Câu trả lời là: Không. Nhưng mô hình L2 cũ đang chết dần. Vitalik không nói L2 sẽ biến mất, mà ông đang nói:

    L2 không thể tồn tại chỉ với lý do “tôi giúp Ethereum scale”.

    Từ nay, L2 bắt buộc phải tiến hóa.

    L2 cần làm gì để sống sót?

    Vitalik gợi ý một hướng đi rất rõ ràng.

    1. Tạo giá trị độc đáo, không thể thay thế

    Ví dụ:

  • Privacy (ẩn danh nâng cao)
  • App-specific rollup
  • Scaling cực lớn (hàng chục nghìn TPS)
  • Social, Identity, AI, Gaming
  • Tích hợp oracle, dispute phi tính toán
  • L2 không còn là hạ tầng chung, mà là nền tảng chuyên biệt.

    2. Giữ kết nối chặt chẽ với Ethereum

  • Ít nhất đạt Stage 1
  • Bảo toàn an ninh từ L1
  • Tối ưu interop
  • Vitalik đề xuất khái niệm:

    Native rollup precompile – giúp L1 xác thực ZK-EVM dễ dàng hơn, giảm phụ thuộc và tăng liên kết giữa L1–L2.

    Hệ quả tất yếu: “Diệt vong cục bộ”

  • Những L2 không có user thật
  • Không có mô hình kinh tế
  • Chỉ sống bằng incentive & narrative
  • Sẽ bị đào thải

    Ngược lại, nhiều đội ngũ L2 xem đây là cơ hội:

    Không còn là “sidekick” của Ethereum, mà trở thành sản phẩm độc lập, có bản sắc riêng.

    Tương lai: Ethereum mạnh hơn – L2 đa dạng hơn

    Ethereum đang đi theo triết lý:

  • L1 mạnh nhất có thể
  • L2 là phần mở rộng tự do, không bắt buộc
  • Điều này tạo ra:

  • Ít áp lực scaling
  • Nhiều không gian sáng tạo hơn cho L2
  • Kết luận

    “Sự diệt vong của L2” không phải là cái chết – mà là một cuộc thanh lọc.

    Mô hình L2 chỉ để scale → sắp lỗi thời

    L2 có giá trị riêng → bước vào kỷ nguyên mới

    Đối với developer & investor:

  • Theo dõi stage của L2 trên L2Beat
  • Ưu tiên dự án có use case thật
  • Đừng đầu tư chỉ vì “đây là L2 của Ethereum”
  • Ethereum đang tiến hóa.

    Và L2 – nếu muốn tồn tại – cũng bắt buộc phải tiến hóa theo.

    Bài viết này có giá trị với bạn không?

    Nếu bài viết mang lại kiến thức hữu ích, hãy ủng hộ tác giả để họ có thêm động lực chia sẻ nhiều nội dung chất lượng hơn nữa.

    💡 Chỉ từ 10.000đ, bạn đã góp phần xây dựng cộng đồng chia sẻ tri thức

    Bình luận & Tranh luận Tri thức (0)

    Đăng nhập để tham gia bình luận

    Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!

    Trang ChủViếtTìm kiếm